Артқа
Ұдайы өсудің түрлері.Демографиялық көрсеткіштер мен демографиялық жағдай
Сұрақ 1
Ұдайы өсудің қандай түрлері бар және олардың ерекшеліктері қандай?
Жауап: Ұдайы өсудің екі негізгі түрі бар: табиғи және механикалық. Табиғи өсім туу мен өлім көрсеткіштерінің айырмасы арқылы анықталады, ал механикалық өсім көші-қон арқылы орын алады.
Сұрақ 2
Демографиялық көрсеткіштерге нелер жатады және олар қалай өлшенеді?
Жауап: Демографиялық көрсеткіштерге туу көрсеткіші, өлім көрсеткіші, табиғи өсім көрсеткіші және көші-қон көрсеткіші жатады. Олар әр 1000 адамға шаққанда есептеледі.
Сұрақ 3
Табиғи өсім коэффициенті қалай есептеледі?
Жауап: Табиғи өсім коэффициенті туу коэффициентінен өлім коэффициентін алып тастау арқылы есептеледі.
Сұрақ 4
Демографиялық ауысу теориясы нені білдіреді?
Жауап: Демографиялық ауысу теориясы елдердің экономикалық және әлеуметтік даму деңгейіне байланысты туу және өлім көрсеткіштерінің өзгеруін сипаттайды.
Сұрақ 5
Көші-қонның демографиялық жағдайға әсері қандай?
Жауап: Көші-қон халық санының өзгеруіне, жас құрылымына, еңбек нарығына және мәдени әртүрлілікке әсер етеді.
Сұрақ 6
Қартайған қоғам дегеніміз не және оның салдары қандай?
Жауап: Қартайған қоғам — бұл жұмысқа қабілетті жастағы адамдарға қарағанда қарт адамдар санының көп болуы. Оның салдарына әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіне жүктеме, еңбек ресурстарының тапшылығы және экономикалық өсу қарқынының төмендеуі жатады.
Сұрақ 7
Демографиялық жарылыс термині нені білдіреді?
Жауап: Демографиялық жарылыс — туу көрсеткішінің күрт өсуімен және халық санының тез артуымен сипатталатын құбылыс.
Сұрақ 8
Туу көрсеткішінің төмендеуі қандай факторлармен байланысты болуы мүмкін?
Жауап: Туу көрсеткішінің төмендеуі экономикалық даму, білім деңгейінің артуы, әйелдердің еңбек нарығына қатысуы және отбасын жоспарлау әдістерінің қолжетімділігімен байланысты болуы мүмкін.
Сұрақ 9
Халық тығыздығы дегеніміз не және ол қалай есептеледі?
Жауап: Халық тығыздығы — бір шаршы километрге шаққандағы адам саны. Ол халық санының аумақ ауданына бөлінуі арқылы есептеледі.
Сұрақ 10
Демографиялық саясаттың қандай түрлері бар?
Жауап: Демографиялық саясаттың түрлері: халық санын арттыруға бағытталған, халық санын тұрақтандыруға бағытталған және халық санын қысқартуға бағытталған саясаттар.
Сұрақ 11
Жас құрылымының демографиялық көрсеткіштерге әсері қандай?
Жауап: Жас құрылымы туу, өлім және көші-қон көрсеткіштеріне әсер етеді. Жас халық көбінесе туу көрсеткішінің жоғары болуына, ал қартайған халық өлім көрсеткішінің артуына әкеледі.
Сұрақ 12
Демографиялық жағдайда урбанизацияның рөлі қандай?
Жауап: Урбанизация халықтың қалаға қоныс аударуын, ауылдық жерлердегі халық санының азаюын және қалалардың өсуін сипаттайды. Бұл демографиялық көрсеткіштерге, әсіресе көші-қон мен халық тығыздығына әсер етеді.